Afbouwconsulent Slaapmedicatie

Bouw slaapmedicatie af en herstel je natuurlijke slaap

Blisterverpakking met acht ovale tabletten, verdeeld door een geperforeerde stippellijn

Slaapmedicatie en andere psychofarmaca

Was je ooit - kort of langer geleden - ten einde raad? En heeft je (huis)arts je toen slaapmedicatie voorgeschreven? Dan kan het zijn dat je nu elke nacht een pil neemt, terwijl het eigenlijk jouw wens is om op eigen kracht te slapen. En dat blijft voor de meeste mensen mogelijk!


Hoe kom je van slaapmedicatie af? Misschien neem je soms geen pil of maar een halve pil. Gewoon om te proberen of het kan. Of omdat je pillen op zijn. Je merkt dan dat je langer wakker ligt. Je wordt op deze manier bevestigd in je beleving dat je niet op eigen kracht kan slapen. Dat is echter niet waar. Het effect van plotseling stoppen met slaapmedicatie leidt tot de zogenaamde "rebound-slapeloosheid": je lichaam en brein zijn zo gewend aan de medicatie, dat zonder slapen tijdelijk niet goed lukt.


Hoe kan afbouwen dan wel, zodat je het volhoudt en zo min mogelijk last hebt van ontwenningsverschijnselen? Dat is altijd maatwerk. Welk middel gebruik je? In welke dosis? Hoe lang gebruik je het al? Wat waren de beginklachten? Hoe slaap je met de medicatie? Is dat redelijk goed of ook nog slecht? Al deze factoren bepalen samen het afbouwschema en de begeleiding.


Natuurlijk gaan we tijdens het afbouwen ook aan de slag met het herstel van je vertrouwen in je eigen, natuurlijke slaapvermogen. Je krijgt concrete handvatten om je slaap tijdens het proces op peil te houden. Als er een afbouwstapje is gezet, dan kan het zijn dat je tijdelijk wat minder goed slaapt. Dit zal zich echter herstellen. Het hanteren van de tijdelijke klachten na een afbouwstap gaat heel goed met ACT (Acceptance & Commitment Therapy).


Het is ook mogelijk om eerst je slaap te verbeteren en als je dan eenmaal goed slaapt, geleidelijk de medicatie af te bouwen.

Meer info over afbouwen slaapmedicatie

Hoe kunnen we afbouwen?

Hoewel afbouwen altijd maatwerk is, geldt er wel één regel: we bouwen psychofarmaca, waaronder slaapmedicatie en kalmeringsmiddelen, hyperbool af. Dat wil zeggen: in het begin van het afbouwproces kun je grotere stapjes zetten, dan aan het einde. Hoe kan dat? 


Psychofarmaca, waaronder dus genoemde slaap- en kalmeringsmiddelen, hebben een werking in onze hersencellen. De stofjes bezetten receptoren in die cellen. De hersenen zitten intussen ook niet stil. Deze willen terug naar normaal en passen zich aan, aan de aanwezigheid van het middel. Als receptoren vaak bezet zijn door een chemische stof, worden die actiever of juist minder actief. Of er komen receptoren bij of het worden er minder. Als het middel dan opeens wegvalt, dan ontstaan er klachten, zoals rebound-slapeloosheid. De receptoren kunnen zich natuurlijk niet zo snel aanpassen. Dat heeft tijd nodig. Daarom kun je niet in één keer stoppen! De hersenen krijgen met geleidelijk minderen de kans zich weer aan te passen aan de situatie zonder het middel.


De receptorbezetting in het brein gaat echter niet gelijk op met de dosis die je slikt. In het begin kun je een wat groter stapje zetten en gaat de bezetting van de receptoren maar een klein beetje omlaag. Later in het afbouwbouwproces kan een kleiner stapje een even grote of grotere daling van de bezetting van de receptoren teweegbrengen. Niet de dosis waarmee je omlaag gaat bepaalt hoe zwaar een afbouwstap voelt, maar de mindering van de bezetting van de receptoren in het brein.


Vergelijk het met een glijbaan, die gaat in het begin ook steiler omlaag en aan het einde een stuk geleidelijker, zodat je veilig landt.

Meer info over afbouwen slaapmedicatie

Welke slaapmedicatie kunnen we afbouwen?

Concreet gaat het om de volgende middelen:

  • Benzodiazepines, zoals Diazepam, Oxazepam, Temazepam, Lorazepam. Medicatie uit deze groep wordt vaak ook ingezet als kalmeringsmiddel. Ook in dat geval is afbouw op dezelfde wijze mogelijk.
  • Z-drugs, zoals Zolpidem, Zopiclon.
  • Laag gedoseerde (off-label voorgeschreven) antidepressiva met sedatieve werking, zoals Mirtazapine, Trazodon.
  • Zeer laag gedoseerde, (off-label voorgeschreven) antipsychotica, met sedatieve werking. Meestal gaat het om Quetiapine.
  • Off-label voorgeschreven antihistaminica (allergiemedicatie) met versuffende werking, zoals Promethazine.


Meer info over afbouwen slaapmedicatie


"Starten met slaapmedicatie:

Lijkt quick fix, maar uiteindelijk no fix at all!

Benzodiazepines beïnvloeden niet ons natuurlijk slaapsysteem, maar

creëren farmacologische sedatie!"


Tessa de Vos, De AfbouwApotheker
 
 

Heb je vragen of wil je een afspraak maken? 

Meer informatie